Aan de Molenlaan nummer 14 te Bergambacht vindt u korenmolen Den Arend,
een molen van het type ronde bakstenen bovenkruier met stelling. Hij werd
gebouwd in 1869 ter vervanging van een kleine, uit 1553 daterende, houten
wipkorenmolen, die vlak langs de weg stond. De timmerlieden, de broers
Jan Anthonie en Johannes Adrianus van der Straaten en de metselaar Hendrik
van den Oever kregen de bouwopdracht. De fundering kwam te rusten op 66
heipalen van ruim 14 meter lang, aan elkaar gehecht met dubbele kruigen
of kloosterhouten.
De molen is 20 meter hoog. De stelling bevindt zich zo´n 8 meter
boven de grond. De wieken hebben een spanwijdte van meer dan 20 meter.
In de molen werden vijf hele- en twee halve zolders aangebracht met nog
een zolder in de kap. Er waren twee maalzolders, met in totaal 4 koppels
maalstenen, waarop verschillende granen gemalen konden worden
De eerste molenaar van Den Arend was Jan Spruytenburg. Hij was tevens eigenaar
geweest van de wipkorenmolen, die tot 1869 op ongeveer dezelfde plaats
stond. Toen hij in 1882 overleed, werd zijn bedrijf voortgezet door zijn
drie zonen, van wie Jan Cornelis in 1889 als enige op de molen bleef. Vijf
jaar later verkocht hij de molen aan Boudewijn Breedveld. Deze exploiteerde
de molen tot het eind van de jaren dertig van de Twintigste Eeuw. Tijdens
de Tweede Wereldoorlog (on 1941) werd de molen verkocht aan de Rotterdamsche
Hypotheekbank NV. De volgende eigenaar werd in 1944 kandidaat-notaris Toose
uit Dordrecht. Alleen aan het eind van de oorlog werd de molen nog enkele
malen gebruikt, hoewel de toestand van de molen toen erg slecht was. In
1947 wisselde de eigendom opnieuw: koper was GJ van den Hoven.
De
molen werd in 1954 aangekocht door de gemeente Bergambacht, om sloop te
voorkomen. Aan Van de Hoven werd f.6000,- betaald.
Van 1955 tot 1958 vond een volledige restauratie plaats. In 1980 vond groot
onderhoud plaats, waarna de molen opnieuw in gebruik werd genomen.
Eigenaar is thans een in Bergambacht gevestigd bouw- en aannemingsbedrijf.
Vrijwillig molenaar is momenteel Cees Roeleveld.
Molen Den Arend, aan het begin van de vorige eeuw
Aan de noordzijde van de molen bevindt zich een gevelsteen met het opschrift:
|
DE EERSTE STEENEN ZIJN |
Begin juni 2007 is een restauratie gestart, waarbij
onder meer de rieten kap van de molen wordt vernieuwd. De herstelwerkzaamden
gaan enkele maanden duren en zijn begroot op €.142.000,-. De
Provincie Zuid Holland betaalt een derde deel van dit bedrag en de eigenaar
de rest. Het werk duurt langer dan verwacht, omdat de houten constructie
van de kap in minder goede staat bleek, dan aanvankelijk werd verondersteld.