Wipwatermolen
de Bachtenaar
Op
het adres West Vlisterdijk 64-A te Vlist vindt u deze molen, die waarschijnlijk
gebouwd is in 1714.
De eerste molen die op deze plaats stond, verrees in 1487.
De molen is genoemd naar de in 1295 gegraven watergang, die tussen de molen
en het riviertje de Vlist loopt.
De oorspronkelijke bestemming van deze molen was het bemalen van de polder
Bergambacht op de Vlistboezem. Deze polder werd -tot de in gebruikname
van een mechanisch gemaal in 1926- tevens bemalen op de Lek door twee ondermolens
en één bovenmolen. Tot 1917 kon bovendien nog een bovenste
molen worden ingeschakeld. Daarnaast maalde de polder Bergambacht uit op
de Hollandsche IJssel, door de drie zogenaamde 'Haastrechtse molens, behorend
tot de polder Bergambacht", waarvan 'de molen
van Hol' er één was.
Tot mei 1939 was de Bachtenaar onafgebroken in bedrijf.
De molen voerde het water op uit een gebied met een oppervlakte van zo'n
2570 hectare, tot een hoogte van tussen de 1 meter en 1.30 meter. Hij is
hiertoe uitgerust met een open ijzeren scheprad met een doorsnede van 6.30
m en ijzeren roeden.
Tussen
mei 1939 en 1941 heeft de molen niet gefunctioneerd. In 1941 werd hij weer
in gebruik gesteld, als gevolg van brandstofschaarste. Deze periode van
activiteit duurde tot 1946. Hierna werd de molen niet meer onderhouden.
Eigenaar van de Bachtenaar was van 1961 tot 1983 de gemeente Bergambacht.
In 1963 en 1964 werd een restauratie uitgevoerd, waarna de molen -uiterlijk-
weer in redelijke staat verkeerde. Het binnenwerk werd evenwel niet gerestaureerd,
zodat de molen toen niet maalvaardig was.
Hierna volgde weer een periode van matig onderhoud.
In 1967 werd de molen door de gemeente Bergambacht verhuurd aan Herman
en Esther Oskam. In 1983 kochten zij de molen en namen zij de restauratie
opnieuw ter hand. De molen moest het een aantal jaren zonder wieken doen,
maar staat er tegenwoordig weer prima bij.
In 2009 werd de molen verkocht aan Peter de Bruin en Hilda van der Sluis.
Peter heeft in de periode tussen 1983 en 1988 meegeholpen aan de restauratie
van de molen en bewoont deze sinds oktober 2009, samen met Hilda en hun
twee kinderen.
Voor de liefhebbers: technische bijzonderheden van
molen de Bachtenaar.
Bronnen:
De molens van Zuid -Holland, een uitgave van het provinciaal bestuur
van Zuid Holland uit 1980
De Krimpenerwaard, door Catharina L. van Groningen, een uitgave van de
Rijksdienst voor de Monumentenzorg te Zeist
Op molenpad in het Groene hart van Holland door drs. Hans Ouweneel, Uitgeverij
Hanova, 2000