HOME

CONTACT
LID WORDEN

ACTIVITEITEN

PUBLICATIES

AFBEELDING
VAN DE MAAND

DE POLDER KRIMPEN
 AAN DE LEK

HET ONSTAAN VAN "CREMPENE".

KRIMPEN AAN DE LEK THUISHAVEN VAN REEDERS EN ZEEVARENDEN.

HET GEUZENKORPS
"PRO PATRIA" 1872-1913


KRIMPEN AAN DE LEK, THUISHAVEN VAN REDERS EN ZEEVARENDEN.

DIT DORPJE 10KM VAN ROTTERDAM, is eeuwenlang de thuishaven van het geslacht Hoogerzeil en dit geslacht levert niet minder dan 11 schippers en 8 commandeurs. Allereerst voor schepen die vanaf 1663 op haringvangst gaan. Daarna van 1714 tot 1786 wordt er gevaren met fluitschepen naar het hoge noorden om op walvissen te jagen, voor Rederij Van Holst. Ondanks al deze activiteiten blijft het een klein dorpje, enigzins afgelegen met behalve wat weggetjes richting boerenland. Bij ijsgang op de rivier is zelfs de verbinding met Rotterdam verbroken.

PIETER VAN DER HOOG, wordt op 24 december 1835 geboren, als zoon van een welgestelde boerenfamilie. In 1833 is A.Hoorweg hoofdonderwijzer op de openbare lagere school, die tussen de lessen door ook zeevaartkunde geeft. Hierdoor is zijn belangstelling zeker getrokken, want al op 13 jarige leeftijd, in 1848 gaat hij naar zee. Dit bijkt de start te zijn van een prachtige carriëre.Reeds in 1859 is Van der Hoog 2e stuurman en twee jaar later wordt hij 1ste stuurman.

IN 1857 OPENT A. Hoorweg aan de Dorpsstraat in Krimpen aan de Lek een druk bezochte en goed bekend staande particuliere Zeevaartkundigeschool. Een gehele reeks van sruurlieden en kapiteins heeft zich hier op examens voorbereid. Tevens is hij auteur van twee gedegen zeevaartkundige boeken. Uit 1839 Kort Begrip der stuurmanskunst. En uit 1848 Gronden der Zeevaartkunde.

OP 28 JARIGE LEEFTIJD, wordt hij door rederij J.H. von Santen, gevestigd op het terrein van J & K Smit Jz. in Krimpen aan de Lek, aangesteld als kapitein op de nieuwe 746 tons houten bark BASTIAAN POT. Gebouwd aan de overkant van de Lek te Elshout, nu Kinderdijk. Met deze bark vaart hij ondermeer naar Melbourne en naar Panaroekan in Indonesië. Vandaar maakt hij een rit per paard (zijn boerenafkomst niet verloochende) naar Soerabaja om voor lading te telegraferen. De wereldreiziger komt terug met een lading rijst omdat hij de prijs voor het vervoeren van een lading suiker vanuit Java te laag vindt.

TUSSEN 1867 EN 1872, vaart Van der Hoog op het nieuwe houten fregat ANTJE van 756 ton, ook voor reder Von Santen. Als in 1873 de echtgenote van Van der Hoog komt te overlijden, blijft hij aan wal en treedt op als rechterhand van Von Santen. Twee jaar later, kan hij de zorg voor zijn kinderen overlaten aan zijn tweede vrouw, stapt weer op de ANTJE als kapitein en maakt nog één reis.

ALS IN 1877 DHR. J.H. von SANTEN OVERLIJDT, wordt Pieter van der Hoog tot reder benoemt over de BASTIAAN POT en de ANTJE en zo ontstaat REDERIJ PIETER VAN DER HOOG.

PIETER V.D. HOOG 1835-1906

DE REDERIJVLAG IS UITGEVOERD IN wit met in het midden een rode vijfpuntige ster. In 1879 koopt hij de clipper LICHTSTRAAL van 1500 ton. De naam ANTJE wordt in 1880 omgedoopt naar de naam van zijn echtgenote MARTINA JOHANNA. In dat zelfde jaar wordt de BASTIAAN POT verkocht. Vanaf 1881 begint Van der Hoog aan ijzeren schepen te denken, hetgeen resulteert in een bouwprogramma van 3 schepen van 1884 tot 1886.



K SMIT JZ

ALLEREERST DE AMICITIA. Een ijzeren 3 mastbark van 1113 ton. Gebouwd bij Rijkee & Co. te Rotterdam voor f 90.000. Varend onder Kaptein T. Pronker. Op 19 maart 1903, is deze komende van Yew York en geladen met nafta in de haven van Bordeaux ontploft. 3 gewonden, allen behouden thuis gekomen.

ALLE SCHEPEN VANAF (1885) zullen nu gebouwd worden bij Jan & Kornelis Smit Jz. aan de Rijsdijk. Deze scheepswerf te krimpen aan de Lek is in 1854 opgericht, de directie wordt gevoerd door Kornelis Smit Jz., en ligt tegenover het woonhuis van Van der Hoog. Op deze scheepswerf is ook het rederijkantoor gevestigd. K. Smit Jz.

ALS TWEEDE IN DE SERIE VAN DRIE, wordt de KRIMPEN AAN DE LEK, op stapelgezet, eveneens een 3 mastbark. Na diverse zeereizen slaat het op 24 juli 1902 tegen de rotsen, bij straat Torres, Australië. Bemanning keert behouden terug.



De driemast bark KRIMPEN AAN DE LEK

DE DERDE IJZEREN 3 MASTBARK, ANNA ALEIDA van 1102 ton wordt in 1886 opgeleverd. In december 1888, op weg van Yew York naar Hull, moet de bemanning het schip in zinkende toestand verlaten. Later is het weer opgekalefaterd en heeft nog enige tijd gevaren, daarna verkocht. De ANTJE omgedoopt tot MARTINA JOHANNA en de LICHTSTRAAL zijn in 1885 reeds verkocht. Zodat de rederij nu 3 ijzeren barken in de vaart heeft.

DE GEERTRUIDA GERARDA een stalen 3 mastbark wordt in 1890 op stapel gezet. 1364 ton. In 1902, na vele zeereizen is deze bark onderweg van Soerabaja naar Australië. Daar het zonder lading is, vaart het onder modderbalast. Onder zwaar weer is deze gevaarlijke maar goedkope ballast gaan schuiven, hierdoor maakte het zwaar slagzij. Het schip wordt verlaten en is later in de buurt van Mauritsius gezonken.

IN 1892 KOMT DE STALEN 3 MASTBARK, MARTINA JOHANNA in de vaart, groot 1360 ton. Rond 1897 is het op weg van Yew York naar Anjer op Java. Men probeert KAAP HOORN bij Zuid-Amerika te ronden en zo westwaarts naar Java te varen. Door langdurige tegen winden lukt dit niet, waardoor men genoodzaakt is te keren en via KAAP DE GOEDE HOOP bij Afrika te varen. Uiteindelijk lukt dit. Doordat al die tijd van het schip niets werd vernomen, dacht men dat het niet meer terug zou keren. Echter na 171 dagen komt het de bestemmingshaven binnenvaren. In 1905 is deze bark verkocht.



De "MARTINA JOHANNA" vlak voor de te waterlating.

ONDANKS DAT DE STOOMVAART, meer en meer zijn intrede doet, is er nog zoveel vertrouwen bij Pieter van der Hoog en niet te vergeten Jan en kornelis Smit Jz. ,dat in 1891 opdracht wordt gegeven tot de bouw van de JEANETTE FRANCOISE dan de grootste 4 mastbark van Nederland, 2300 ton. Deze wordt onder grootebelangstelling in 1892 te watergelaten.



Te waterlating van de viermastbark "JEANNETTE FRANCOISE"

Een ooggetuige verslag: Woensdag, 30 november 1892, een dichte mensenmassa op de werf van J. en K. Smit Jz. aan de Rijsdijk te Krimpen aan de Lek. Vol bewondering staart zij op naar de kolossus die zich als een reus boven zijn omgeving verheft. Met geestdrift wacht de menigte het beslissend ogenblik af, waarop het trotse zeekasteel voor de eerste maal de wateren zal splijten. Sierlijk van vorm in hare elegance en interessante grootheid, staat zij te pronken. Er klinken doffe slagen, onder diep stilte, met vaste gang en dan onder donderend hoera, glijdt het grootste zeilschip van Nederland, majesteus de vloed om door eigen kracht de wateren om haar steven te doen spatten en Neerlands vloot is opnieuw verrijkt met een der schoonheden.

Na een aantal reizen naar de Oost wordt dit schip verkocht in 1910.

OMDAT HET NOG ALTIJD GROTER KAN, wordt op 27 september 1902, de kiel gelegd voor een tweede 4 mastbark, eveneens genaamd "GEERTRUIDA GERARDA". Groot 2404 ton. De tewaterlating heeft op 19 november 1904 plaatsgevonden, onder enorme belangstelling, aan beide zijden van de rivier. Deze gebeurtenis is verfilmd, later krijgt het personeel de film te zien in het Casino te Rotterdam.

OM EEN IDEE TE KRIJGEN HOE GROOT DIT SCHIP IS, volgen enkele maten: lengte 85 meter, breedte 13,60 en de hoogte 8,25. groote mast 32.5 meter. de hoogste ra 13,60 m, de op 1 na hoogste ra 16,5 m, de middelste ra 20 meter, de op 1 na onderste ra 22,05 m en de onderste ra 27,20.

HET BOEGBEELD IS BIJZONDER, het bestaat uit, twee zeemeerminnen die het wapen van Krimpen aan de lek dragen. De eerste reis vangt aan op 20 april 1905, geladen met stukgoed van Rotterdam naar Batavia. De bemanning bestaad uit 25 koppen en 4 stuurmanslieden, onder bevel van Kapitein J. Kuipers.

De viermastbark "GEERTRUIDA GERARDA"

OP 4 SEPTEMBER 1904 KOMT DHR. P VAN DER HOOG TE OVERLIJDEN. Hij ligt begraven in een grafkelder, centraal op de Algemene Begraafplaats aan de Molenweg te Krimpen aan de Lek.

Hij was lid of bestuurslid van:
President Directeur van W. Bus Stoombootmaatschappij te Haarlem.Deze onderhield Beurtvaarten op Amsterdam en omstreken.
Lid Provinciale Staten van Zuid-Holland.
Secretaris van de Nutsspaarbank te Nieuw-Lekkerkland, afd. Krimpen aan de lek
Medeoprichter en Secretaris van ijsclub THIALF Krimpen aan de lek. Mede oprichter. Sociëteit de HARMONIE Krimpen aan de Lek.
Directeur van REEDERIJ OP DE LEK.
Medeoprichter van De Vereeniging van Nederlandsche Reeders van Zeilschepen in de Groote en Atlantische Vaart
Presidenr-directeur van W. Bus Stoomboot maatschappij te Haarlem.

De rederij gaat hierna over in handen van Cornelis J.Lels. Op het achterschip werd de thuishaven gewijzigd van Krimpen aan de Lek in Rotterdam.



Een konvooi van de dagelijkse dienst op Amsterdam. In de winter van 1929. Het voorste schip is het S.S "P. v.d. Hoog"

H.A. van der Velde.
voor reacties h.velde1@chello.nl

Met dank aan Dhr. T.F.J. Pronker, schrijver van het boek HET BARKSCHIP AMICITIA..
Met dank aan Dhr. L. Boon, schrijver van het boek KRIMPEN AAN DE LEK DOOR DE EEUWEN HEEN.
Met dank aan Dhr. l. Smit - Hacquebord.