De Krimpenerwaard: de gemeente
Ouderkerk
Ouderkerk
aan den IJssel
| De Ouderkerkers worden ook klokkendieven genoemd. Ooit hadden de Ouderkerkers en de Ridderkerkers namelijk een nieuwe kerkklok nodig. Door toevallige omstandigheden werden beide klokken tegelijk afgeleverd. De klok van Ouderkerk was echter beschadigd. Het verhaal gaat dat de Ouderkerkers toen de klokken hebben verruild. De Ridderkerkers zouden als toegift een ham hebben gekregen (Groot Schimpnamenboek van Dirk van der Heide (1988).) |
Ouderkerk aan de IJssel vormt sinds 1 januari 1985, samen met o.a. Gouderak,
de gemeente Ouderkerk. Vanouds is
Ouderkerk aan den IJssel een bekend schippersdorp; in 1954 had het dorp
nog een eigen vloot met 180 schepen!
De eerste vermelding van Ouderkerk dateert uit 1263. Er was toen sprake
van Oudekerke. Waarschijnlijk is Ouderkerk echter ouder: aangenomen wordt
dat er al in de tiende eeuw een kerk was.
Tot de huidige gemeente Ouderkerk behoren de volgende dorpen, gehuchten
en buurtschappen: Ouderkerk a/d IJssel, Gouderak, Lageweg, Oudeland en
IJssellaan.
Aan de Lageweg 45 vindt u een Oudhollandse boerderij van het type Hallenhuis
uit de 17e eeuw. In dit gebouw is gevestigd Kaasboerderij
Hoogerwaard. Hier kunt u verschillende stallen bezoeken en zien hoe
kaas wordt gemaakt. Het kopen van kaas behoort uiteraard ook tot de mogelijkheden.
Wist u dat de Lageweg een overblijfsel is van de oude -afgegraven- rivierdijk?
Aan de IJsseldijk Noord 379 is een wel heel bijzondere Bed & Breakfastboerderij
te vinden. Jos en Eline Willems bieden in de 'Ensuitehoeve'
aan paren met relatieproblemen op diverse manieren de gelegenheid om te
proberen weer tot elkaar te komen.
De bij de boerderij gelegen kleinschalige theetuin 'In
de Hosthee', die rust, gemoedelijkheid, sfeer en gezelligheid uitstraalt,
biedt de gelegenheid om uw wandel- of fietstocht door de Krimpenerwaard
te onderbreken voor koffie, thee en wat dies meer zij.
Aan
de Kalverstraat 1 staat de NH-Kerk.
Het oorspronkelijke kerkgebouw werd tussen 1425 en 1428, tijdens de Hoekse-
en Kabeljauwse twisten, verwoest. Op de 14e-eeuwse fundamenten werd de
kerk daarna herbouwd. Begin 16e eeuw werd het kerkgebouw vergroot tot een
kruiskerk en in 1795 volgde ingrijpend, constructief herstel. In de kerk
bevindt zich het familiegraf
van Lodewijk van Nassau, een bastaard-zoon van prins Maurits van Oranje
Nassau. De oorspronkelijke grafkelder werd later uitgebreid met een graftombe.
Op zaterdagochtenden tussen 09.30 en 11.30 uur kan er worden bezichtigd.
Onder de kerk zijn ook de fundamenten aangetroffen van een kleiner, in
de periode tussen 1150 en 1200 gebouwd tufstenen kerkgebouw.
Tot in de jaren vijftig van de twintigste eeuw werd het aanzicht van Ouderkerk
mede bepaald door twee stellingmolens: korenmolen de Druiventros en houtzaagmolen
Hermina. Over de Hermina kunt u meer lezen op
de onderliggende pagina.
Liefhebbers van de geschiedenis van Ouderkerk aan den IJssel verwijs ik
graag naar de website van de Historische
Vereniging Ouderkerck op d'IJssel.
Vanuit
Ouderkerk aan den IJssel kunt u met een veerpontje
voor voetgangers en fietsers naar het aan de overzijde van de Hollandsche
IJssel gelegen Hitland (gem. Nieuwerkerk
aan den IJssel). Jaarlijks maken ruim 65.000 mensen gebruik van deze
vorm van openbaar vervoer.
Klik HIER voor meer informatie over deze veerdienst.
Al meer dan 25 jaar wordt er gepraat over een zuidwestelijke randweg, die
een betere verbinding tussen de Kreimpenerwaard en de stad Gouda zou moeten
worden. In alle plannen gaat de weg over het grondgebied van de gemeente
Ouderkerk. Lees hier de actuele stand van zaken.
Klik hier voor een overzicht van bedrijven en instellingen
uit Ouderkerk aan den IJssel die op internet zijn vertegenwoordigd en HIER
voor enkele oude ansichten van het dorp.
Gouderak
| De Gouderakkers worden ook stenengooiers genoemd. Deze schimpnaam dateert vermoedelijk uit de 16e eeuw. De Gouderakkers zouden toen, bij gebrek aan 'echte' wapens, de vijand met stenen te lijf zijn gegaan. Een andere bijnaam is rakkers. Hier zal de bijnaam van de plaatsnaam zijn afgeleid. In andere plaatsen worden de inwoners rakkers genoemd, omdat de jeugd daar destijds nogal baldadig en vechtlustig was. Nog een bijnaam is schillenvreters. De Gouderakkers waren destijds zo arm, dat zij de aardappelschillen meekookten en opaten. Later waren het de meer welgestelden die dat deden. (Groot Schimpnamenboek van Dirk van der Heide (1988).) |
Gouderak vormt, sinds 1 januari 1985, samen met Ouderkerk aan de IJssel,
Lageweg, IJssellaan en Oudeland, de gemeente
Ouderkerk.
In 1274 vindt de eerste vermelding van Gouderak plaats.
Dan is nog sprake van Golderake. Een rak is een recht stuk rivier, tussen
twee bochten.
Aan de Kattendijk 183 staat een Oudhollandse boerderij uit 1648 en aan
de Kerkstraat 3 de NH-Kerk uit 1658.
De kerktoren werd in 1938 voorzien van een nieuwe koperen leibedekking. De toren is 32 meter
hoog.
Liefhebbers van de geschiedenis verwijs ik graag naar de website van de
historisch vereniging van Gouderak, Golderake.
Gouderak kreeg begin jaren tachtig internationale bekendheid
door een van de grootste gifzaken uit de Nederlandse geschiedenis. Eind
jaren vijftig had Shell hier grote hoeveelheden industrieel afval gestort.
Op deze plek werd later een woonwijk gebouwd: de Zellingwijk. Deze is inmiddels
weer afgebroken. Binnenkort wordt gestart met de complete sanering, zodat
deze 'schandvlek' definitief tot de geschiedenis van het dorp behoort.
Inmiddels heeft de Stichting Herontwikkeling
Zellingwijk een eigen website.
Gouderak
biedt veel mogelijkheden tot recreatie. Een van de belangrijkste attracties
is de Vogelplas, een schitterend natuurgebied
waar talloze water- en weidevogels van zeer dichtbij te bestuderen zijn.
Deze plas is uitsluitend per fiets en vervolgens te voet bereikbaar.
Daarnaast telt Gouderak enkele beschermde natuurreservaten, de zogenaamde
'boezems' met een unieke flora. Hier bloeien nog als een van de zeer weinige
plaatsen in Nederland verschillende soorten wilde orchideeën.
Een van deze boezems is de Stolwijkse Boezem.
Hieraan heb ik een afzonderlijke bladzijde gewijd, die u HIER
kunt bezoeken.
Vanuit Gouderak kunt u met een pont
de Hollandsche IJssel oversteken naar Moordrecht.
Als u dat met de auto doet, is het van belang te weten dat er wel twee
auto's tegelijk op de pont passen...
De omgeving van Gouderak, en meer specifiek de polder
de Nesse, was de plaats waar in 1411 de eerste windwatermolen van de Krimpenerwaard
werd gebouwd.
Als
u vandaag de dag over de dijk langs de IJssel van Stolwijkersluis naar
Gouderak rijdt, ziet u aan uw linkerhand dit restant van de windvijzelmolen
'de drie gebroeders'. Deze achtkantige bovenkruier met stelling
werd gebouwd in 1869 en bemaalde de polder Middelblok. De naam van de molen
duidt op de voormalige eigenaars, de broers Willem, Pieter en Cornelis
Vlasvelders, die oorspronkelijk uit Hazerswoude kwamen. In 1913 kwam een
einde aan de windbemaling door deze molen (de laatste molenaar was Janus
van Vliet), toen hij werd ontdaan van de wieken, het rieten bovendeel werd
gesloopt, de omloop werd verwijderd en binnenin de molen een motor met
centrifugaalpomp werd geplaatst. Tot 1951 werd zo gezorgd voor de bemaling
van de polder Middelblok. Toen werd de kolk gedempt en de ruimte onder
de molen, waar eens het water stroomde, werd omgebouwd tot garage. De romp
doet nu dienst als woning.
Vlak buiten het dorp, richting Ouderkerk aan den IJssel, staat het gemaal
M Verdoold Cz. Klik HIER om daarover meer
te lezen.
In juli 1997 werd een fraaie luchtfoto van Moordrecht
en Gouderak gemaakt.
Al meer dan 25 jaar wordt er gepraat over een zuidwestelijke randweg, die
een betere verbinding tussen de Krimpenerwaard en de stad Gouda zou moeten
worden. In alle plannen gaat de weg over het grondgebied van Gouderak.
Lees hier de actuele stand van zaken.
In Gouderak staan ook enkele fraaie kunstwerken, waarover u HIER
meer kunt lezen.
Klik hier voor een overzicht van bedrijven en
instellingen uit Gouderak die op internet zijn vertegenwoordigd en HIER
om enkele fraaie oude anischtkaarten van Gouderak te bekijken. Meer lezen
over de geschiedenis van Gouderak en andere oude foto's? Klik HIER.
De
Krimpenerwaard vroeger (Geschiedenis,
Streekarchief)
De
Krimpenerwaard nu (Aantallen
inwoners, Evenementen,
Recreatie, Flora,
Fauna, Adressen)
Steden
& dorpen in de Krimpenerwaard (Vlist,
Haastrecht,
Stolwijk,
Schoonhoven, Bergambacht,
Ammerstol,
Berkenwoude,
Lekkerkerk, Krimpen
a/d Lek, Krimpen a/d
IJssel, Ouderkerk a/d
IJssel, Gouderak)
De
Krimpenerwaard in de toekomst
De
omgeving van de Krimpenerwaard.(IJsselstein,
Lopik, Oudewater,
Gouda, Bodegraven
)
Met
dank aan...Tot slot, Bronnen
English
version
Édition
Française
Deutsche
Version
Uw reactie is van harte
welkom