Nering aan de dijk

door Hans van Embden

De winkeltjes in Krimpen waren net als bij de andere dijkdorpen gelegen op plaatsen waar veel mensen samen kwamen. Komend vanuit Ouderkerk is dat het buurtje rond het Veerpad met het winkeltje van Van der Wal.



Die bedrijvigheid kwam door de activiteiten van de steenovens van Lans (voorheen Guldemont) tot 1898. Daarna door de huisjes op het buitengebied van de steenoven, nu bekend als Veerpad en Burg. Kokerstraat en dat samen met de Waco cementfabriek en het voetveer naar Capelle.

Het is dus niet zo wonderlijk dat daar ook het oudste huis van Krimpen staat. Veel winkels zijn er nu niet meer. Opvallend is echter het curiositeitenwinkeltje en naaiatelier van Winifred Nellen in een voormalige wagenschuur.

Een pand met geschiedenis. Bij de entree wordt je blik direct getrokken naar de stoepsteen met reclame van Hooimeijer. Bekend van de beschuit en het plakplaatjesboek met spreekwoorden en gezegden.

Uit die steen mag worden aangenomen dat er een winkel heeft gezeten. Dhr H van der Wal (Veerpad 2) heeft die steen er nog zelf ingelegd, zo'n 50 jaar geleden! Zijn opa W. van der Wal kocht in 1907 het huis en het erf op de IJsseldijk, hoek Veerpad (IJsseldijk 273). Hij bouwde er een jaar later de wagenschuur bij. Dat was mogelijk geworden omdat de steenoven op die plaats net voor 1900 tegen de vlakte is gegaan.

Stoeptegel voormalige bakkerij van de Wal

IJsseldijk 273 (voorheen nr 113) was ook 10 jaar de woning van dhr Koker, burgemeester van Krimpen van 1895 tot 1915. Het curiositeitenpand zit in de voormalige wagenschuur (IJsseldijk 269). Gaan we nog verder terug in de tijd dan is het huis bewoond door de fam. Guldemont, steenfabrikanten en burgemeesters van Stormpolder en Krimpen a/d IJssel.

Opmerkelijk aan het pand is dat de ingang gelijk is met de hoogte van dijk. Dit in tegenstelling tot de overige buitendijks gelegen woningen ter plekke.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de dijk opgehoogd, en ook na de ramp van1953 werd het moeilijk om de wagens en de paarden in schuur en stal te krijgen, dus kwam er in de schuur een helling om zo toch de dijk op te kunnen. De schuur oogt dan wel wat lager, want een deel verdwijnt onder het maaiveld. Dat was wel makkelijk voor de bakkerij van de gebroeders Van der Wal, die hun ovens achter in de wagenschuur hadden. Van oorsprong was de bakkerij van Van der Wal gevestigd verderop, richting Ouderkerk bij steenbakkerij 't Zandrak (nu ongeveer ter hoogte van de begraafplaats).

Opa W. van der Wal had daar zijn bakkerij buitendijks. Deze "bakker van de plaats" betrok in 1907 de oude burgemeesterswoning. En mocht hopen dat hij hier minder last zou hebben van hoogwater dan op zijn oude stek, waar bij extreme hoogte van het water zelfs het vuur in de ovens dreigde te worden gedoofd!

Het pand was groot genoeg om in te wonen en te werken. Werken in de bakkerij en in de kruidenierswinkel aan de IJsseldijk. Toen de gezinnen Van der Wal wat groter werden, verhuisden de ovens naar de wagenschuur. De schuur werd daarvoor in 1948 aangepast met o.a. een extra raam. Zo kregen de gezinnen van de zoons Jan en Johan meer ruimte om te wonen. .

Voormalige wagenschuur en bakkerij aan de IJsseldijk 269

Dhr. H van der Wal vertelde dat het wel een behoorlijke concurrentiestrijd was met de ongeveer acht andere bakkers van Krimpen. Ook met de bakkers van de omliggende dorpen werd gestreden om de gunst van de klanten. Hij zelf stapte er dan ook uit. Zijn broer, vader en oom gingen wel verder Zo bleef het bakkersbedrijf en winkel nog bestaan tot de jaren 1965-1970. Met het opheffen van het veer in 1964 was de loop er uit. Met het bakken was al eerder gestopt, dus ook aan het spelen op de meelzolder van de wagenschuur kwam een einde. Het uitrijden van het brood, begonnen door opa Van der Wal op het Zandrak met de hondenkar, groeit uit tot een zelfstandig bakkersbedrijf. Drie generaties rijden brood door Krimpen en Stormpolder, met honden- en paardenkracht. Maar ook met trapkracht van de bakkerszonen op de met Hooimeijer- reclame beschilderde kar.

De steenbakkerswoning dateert uit de eerste helft van de 19de eeuw. Op de oudste kaarten van het kadaster (1832) staat hij reeds ingetekend en wonen er de burgemeesters Maurits Weggeman Guldemont en later zijn zoon, opvolger als steenfabrikant en burgemeester, Jan Weggeman Guldemont. De steenfabriek komt in handen van Lans, evenals de woning. Burgemeester Koker koopt dit huis en de steenovens in 1896. Hij is dan al burgemeester van Krimpen a/d IJssel . Hij verkoopt zijn huis al weer in 1907. Zelf woont de burgemeester in Capelle a/d IJssel. De gelukkige koper is dan Willem van der Wal, de broodbakker van de plaats. Net na de Tweede Wereldoorlog kopen de zoons Jan en Johan het complex met woonhuis, winkel, erf, bakkerij en wagenschuur. Jan blijft op IJsseldijk 273 wonen.

Als de derde generatie Van der Wal in 1977 het huis verkoopt zijn de bakkerij en winkel reeds verleden tijd. Na de bakkerij hebben zich diverse bedrijfjes gehuisvest in de wagenschuur: een antiquair, het droogbloemenbedrijf van de firma Manneke en de opslag van een drukkerij.

Dat de tijd snel gaat blijkt wel uit het feit dat Winifred alweer 22 jaar het atelier en snuisterijenwinkeltje runt op de dijk. Zij brengt die verleden tijd weer een beetje dichterbij.
Aan de ingekraste namen en initialen in de ijsselsteentjes van de wagenschuur is duidelijk te zien dat dit een behoorlijke hangplek geweest is. Wat is er nou mooier dan rond te hangen bij het voetveer naar Capelle en ook nog een kruidenier om de hoek te hebben waar je wat lekkers kan kopen.

Maar niet alleen het winkeltje van Winifred is thans een bezoekje waard. Als je daar toch bent kijk dan eens goed om je heen. Zie de reusachtige boerderij van Van Heeck. Zoek verscholen achter nr 208 het oudste huis van Krimpen. Werp een blik in de Kokerstraat en op het Veerpad. Zie de steen die aangeeft hoe hoog het water was in 1953 (Veerpad nr. 8) en vergelijk dat met de hoogte van de dijk nu! Breng eens een bezoek aan een heel oud stukje Krimpen aan den IJssel.

Klik HIER om enkele details van oude kadastrale kaarten te bekijken.

Hans van Embden.